YANGI O‘ZBEKISTON VA YUNESKO: MADANIY MEROS, TA’LIM VA BARQAROR RIVOJLANISH SOHASIDAGI STRATEGIK HAMKORLIK
DOI:
https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i10/n04Kalit so‘zlar:
Yangi O‘zbekiston, YUNESKO, madaniy diplomatiya, madaniy meros, ta’lim islohotlari, yumshoq kuch, barqaror rivojlanish.Annotasiya
ushbu maqolada Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi doirasida xalqaro tashkilotlar bilan, xususan, YUNESKO bilan strategik hamkorligining konseptual, huquqiy va amaliy asoslari ilmiy-tahliliy nuqtai nazardan yoritilgan. Tadqiqotda madaniy va tabiiy meros obyektlarini muhofaza qilish, nomoddiy madaniy meros elementlarini xalqaro ro‘yxatga kiritish, ta’lim sohasidagi islohotlar va YUNESKO kafedralari faoliyati, shuningdek, mamlakatning “yumshoq kuch” (soft power) salohiyatini kuchaytirish mexanizmlari qiyosiy-statistik va hujjatli tahlil usullari yordamida baholangan. Samarqandda o‘tkazilgan YUNESKO Bosh konferensiyasining 43-sessiyasi va “Samarqand ruhi” doirasida ilgari surilgan global tashabbuslar maqolaning markaziy qismida ko‘rib chiqilgan. Muallif tomonidan hududlar kesimida loyihalarni mutanosib taqsimlash va monitoring tizimini takomillashtirishga oid amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
Manbalar
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-sonli Farmoni. “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”. — Toshkent: Adolat, 2022. — 64 b.
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentabrdagi PF-158-sonli Farmoni. “O‘zbekiston — 2030” strategiyasi to‘g‘risida. — Toshkent, 2023. — 48 b.
3. Abdurahmonov A. Madaniy meros muhofazasi va xalqaro tashkilotlar bilan hamkorlik // Tarix va zamonaviylik. — Toshkent, 2024. — № 3. — B. 38–52.
4. Azizov B. Madaniy diplomatiya va yumshoq kuch nazariyasi: O‘zbekiston tajribasi misolida. — Toshkent: Akademnashr, 2023. — 196 b.
5. Islom Karimov ilmiy-ma’rifiy majmuasi materiallari. “O‘zbekiston va YUNESKO hamkorligining yangi, zamonaviy bosqichi”. — Toshkent: Ma’naviyat, 2025. — 124 b.
6. Isroilova Z.A. Yangi O‘zbekistonning jahon hamjamiyatlari YUNESKO va YUNISEF bilan hamkorligi // Fan, ta’lim, madaniyat va innovatsiya — Mudarris Ziyo. — 2026. — Jild 5, Nashr 01. — B. 170–188.
7. Isroilova Z.A. Yangi O‘zbekistonning YUNESKO bilan hamkorligi: madaniy meros, ta’lim va barqaror rivojlanish yo‘nalishlari // Journal of Education, Ethics and Value. — 2026. — Vol. 5, No. 02. — P. 203–231.
8. Karimova D. O‘zbekistonda nomoddiy madaniy meros obyektlarini saqlash muammolari // O‘zbekiston tarixi. — Toshkent, 2023. — № 4. — B. 41–55.
9. Nye J.S. Soft Power: The Means to Success in World Politics. — New York: Public Affairs, 2004. — 192 p.
10. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining rasmiy veb-sayti. “O‘zbekiston Prezidenti UNESCO doirasidagi amaliy hamkorlikni yanada kengaytirish bo‘yicha qator muhim tashabbuslarni ilgari surdi”. — Samarqand, 2025. — URL: https://president.uz (murojaat sanasi: 15.11.2025).
11. UNDP. Human Development Report 2024: Climate Change and Central Asia. — New York: United Nations Development Programme, 2024. — 312 p.
12. UNESCO. Operational Guidelines for the Implementation of the World Heritage Convention. — Paris: UNESCO World Heritage Centre, 2023. — 178 p.
13. UNESCO. Records of the General Conference, 43rd Session, Samarkand, 30 October – 13 November 2025. — Paris: UNESCO Publishing, 2025. — Vol. 1: Resolutions.
14. Шермухамедова Н. Фалсафа ва фан методологияси. — Тошкент: Университет, 2005. — 388 б.
15. Юлдашев Ш. Самарқанд декларацияси ва Марказий Осиёда маданий ҳамкорликнинг истиқболлари // Шарқшунослик. — Тошкент, 2026. — № 1. — Б. 22–37.
16. Rakhmonov, Abduqahhor, Oltinoy Masalieva, Amanlik Gulimov, Olimjon Xolov, Mardonbek Rajapov, Nodira Khodjaeva, Timur Mukhamadiev, and Olimjon Gaimnazarov. "The Impact of Social Media on Political Participation and Democratic Engagement among Youth in Emerging Economies." Archives for Technical Sciences 33, no. 2 (2025): 1071-1080.
This work is licensed under a 