PSIXOLINGVISTIK OMILLARNING BOLALAR NUTQIDAGI PRAGMATIK XUSUSIYATLARGA TA’SIRI (Toʻxtaxon Rahimova asarlari misolida)
DOI:
https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i18/n19Ключевые слова:
psixolingvistika, pragmatika, pragmalingvistika, bolalar nutqi, pragmatik xususiyat, pragmatik kompetensiya, kommunikativ kompetensiya, kognitiv jarayonlar, nutqiy faoliyat, nutq aktlari, kommunikativ maqsad, ijtimoiy idrok, emotsional holat, tafakkur, xotira, diqqat, bolalar kommunikatsiyasi.Аннотация
Mazkur maqolada psixolingvistik omillarning bolalar nutqidagi pragmatik xususiyatlarning shakllanishi va rivojlanishiga ta’siri tadqiq etiladi. Bolalar nutqining pragmatik jihatdan rivojlanishida idrok, tafakkur, xotira, diqqat, emotsional holat, kommunikativ ehtiyoj, ijtimoiy tajriba hamda suhbatdoshning maqsadini anglash kabi psixolingvistik omillarning o‘rni yoritiladi. Shuningdek, bolaning nutqiy birliklarni muayyan kommunikativ vaziyatga mos ravishda tanlashi, nutq aktlaridan foydalanishi, murojaat, iltimos, buyruq, savol, rad etish, rozilik, baholash kabi kommunikativ maqsadlarni ifodalashi tahlil qilinadi. Tadqiqotda bolaning pragmatik kompetensiyasi faqat til birliklarini bilish bilan cheklanmasligi, balki ularni ijtimoiy vaziyat, suhbatdosh va kommunikativ maqsadga muvofiq qo‘llay olish qobiliyati bilan belgilanadi. Maqolada psixolingvistik omillarning bolalar nutqidagi pragmatik ma’no va kommunikativ samaradorlikni shakllantirishdagi ahamiyati asoslab beriladi. Bu ma’lumotlarni Toʻxtaxon Rahimova asarlari misolida ko’rish mumkin.
Библиографические ссылки
1. Searle J. R. A classification of illocutionary acts // Language in Society. – 1976. – Vol. 5, № 1.
2. Падучева Е.В. Семантические исследования (Семантика нарратива). – М., 1996 (келтирилди: Davlatova R., Musaeva N. Koʻrsatilgan maqola.
3. Давлатова Р., Ҳайдарова Д. Ўзбек тилида кечирим нутқининг ифодаланиши // Ўзбек тили ва адабиёти. — 2022.
4. Dore J. Holophrases, speech acts and language universals // Journal of Child Language. – 1975. – Vol. 2, № 1.
5. Bach K., Harnish R. M. Linguistic Communication and Speech Acts. – Cambridge, MA: MIT Press, 1979.
6. Searle, J. R. (1969). Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. Cambridge: Cambridge University Press.
7. Shaxobiddinova, Sh. (2015). Oʻzbek tilshunosligida bolalar nutqining ontolingvistik va antropotsentrik talqini. Andijon: Iqbol.
8. Toirova, G. (2020). Nutqiy muloqotda pragma-semantik xususiyatlar. Buxoro: Durdona.
9. To’xtaxon Rahimova “Tabiatim jon-u dilim” Namangan: 2025-yil
10. Rahimova T. Buvijonlar maktabi – oila ibrati. – Namangan, 2023-yil
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.
This work is licensed under a 