POLIAMID 6 DA TEMIR OKSID NANOPARTIKULLARI INKLUZIONLARI BILAN STRUKTURAL XUSUSIYATLAR
DOI:
https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i2/n06Kalit so‘zlar:
Molekulyar spektr, poliamid, temir oksidi, amid bog'lari, parchalanish, band, vodorod bog'lanishlari, π-elektron bulutlari, α-modifikatsiya. Poliamid 6; Temir oksidi nanopartikullari; IR spektroskopiyasi; Polimer kompozitlari; Vodorod bog'lanishi; Strukturaviy modifikatsiya; Supramolekulyar tashkilot; Amorfizatsiya; Mexanik muhandislik materiallari.Annotasiya
Nanoskalali to'ldiruvchilar bilan mustahkamlangan polimer kompozit materiallar, ishqalanish, namlik, harorat o'zgarishlari va dinamik yuklanish sharoitida ishlaydigan an'anaviy metall komponentlarni almashtirish qobiliyati tufayli mexanik muhandislikda tobora ko'proq qo'llanilmoqda. Poliamid-6 (PA6) yuqori kuch, elastiklik va aşınma qarshiligi tufayli eng istiqbolli polimer matritsalaridan biridir. Biroq, uning amaliy qo'llanilishi past qattiqlik, termal kengayish va o'lchov barqarorligi bilan cheklangan. Ushbu tadqiqotda PA6 matritsasiga temir oksidi (FeO) nanopartikullari kiritilib, ularning polimerning strukturaviy tashkilotiga ta'siri infraqizil (IR) spektroskopiyasi yordamida o'rganildi. Maqsad - PA6 ning aromatik va alifatik strukturaviy fragmentlari bilan FeO nanopartikullari o'rtasidagi o'zaro ta'sirlar supramolekulyar tartib va vodorod bog'lanishlariga qanday ta'sir qilishi ekanligini baholashdir. IR spektral tahlili Amide I, II, III, V va VI ning xos bandlarida siljishlar va intensivlik o'zgarishlarini ko'rsatdi, bu vodorod bog'lanishlarining buzilishi va qayta taqsimlanishini hamda makromolekulyar tarmoqning qisman qayta tashkil etilishini ko'rsatadi. 823, 886 va 1503 sm⁻¹ da qo'shimcha piklarning paydo bo'lishi va 700 va 600 sm⁻¹ da bandlarning birlashishi yoki siljishi yangi o'zaro ta'sirlar, jumladan imid, immoniy va karboksilatga oid tuzilmalarni shakllanishini ko'rsatdi. FeO miqdori 40 vazn foizgacha bo'lganida, sezilarli amorfizatsiya yoki γ-modifikatsiyaga o'tish kuzatildi. Ayrim C–N tebranish piklarining yo'qolishi to'ldiruvchi va polimer o'rtasidagi molekulyar darajadagi o'zaro ta'sir jarayonlarini, vodorod bog'lanishlari naqshlari va elektrostatik assotsiatsiyalaridagi o'zgarishlar bilan birga kelayotgan dekitsiklizatsiya jarayonlarini ko'rsatdi. Natijalar shuni tasdiqlaydi ki, FeO nanopartikullari PA6 kompozitlarida strukturaviy tartibni boshqaruvchi rol o'ynaydi va mexanik muhandislik ilovalari uchun fizik-kimyoviy va tribologik xususiyatlarni maqsadli modifikatsiya qilishda foydalanilishi mumkin.
Manbalar
1. Wehrenberg , R. New composites expand actions for processors /R. Wehrenberg // Plastics World. ‒ 1985. –Vol.5. – p. 39–43.
2. F. T. Baimuratov , U. Abdurakhmanov , G. Yu. Yurkov , Umarov AV, Local Energy of Activation of Conductivity of Phenylene-Based Composite Materials Containing Nickel Nanoparticles, Journal of Polymer and Textile Engineering (IOSR-JPTE) e-ISSN: 2348-019X, p-ISSN: 2348-0181, Volume 7 , Issue 2 (Mar. - Apr. 2020), PP 01-09 www.iosrjournals.org , DOI: 10.9790/019X-07020109
3. Umarov, AV , Abdurakhmanov, U. , Khamzayev, HE , Kattaev, NT , Tozhiboev, AG , Synthesis and Structural Investigations of Metal-Containing Nanocomposites Based on Polyethylene // Zeitschrift fur Naturforschung - Section A Journal of Physical Sciences Volume 74, Issue 3, 1 March 2019, Pages 183-187. DOI : https :// doi . org /10.1515/ zna -2018-0332 .
4. Sokolov, L.B. Heat-resistant and high-strength polymeric materials / L.B. Sokolov. - M.: Knowledge, 1984. - 64 p.
5. Arimid fiber on IR spectroscopic characteristics of phenylone / A.I. Burya, E.V. Tkachenko, S.P. Suchilina-Sokolenko [et al.] // Questions of Chemistry and Chemical Technology. - 2007. - No. 4. - P. 68-72.
6. S.Yu. Khashirova , M.B. Begova , A.T. Tsurova , et al. Structure and properties of composites based on polyamide-6 and modified organoclay , Plastics, No. 1-2, 2019, pp. 40-43.
7. James L. Dwyer and Ming Zhou, Polymer Characterization by Combined Chromatography-Infrared Spectroscopy, International Journal of Spectroscopy Volume 2011, Article ID 694645, 13 pages doi:10.1155/2011/694645.
8. Burya, A.I. IR spectra and structure of composites based on polyamide-6 filled with Arimid / A.I. Burya , A.S. Redchuk , E.V. Tkachenko [et al.] // Questions of Chemistry and Chemical Technology. – 2010. – No. 1. – P. 67–70.
9. Patent 2193186 Russian Federation, IPC G01N25/02 Method for determining the glass transition temperature of polymer films, including photoresist films / Churikov A.A.; patent holder Voronezh State University No. 2000115401/28; declared 14.06.2000; published 20.11.2002 ‒ Electronic version oven publ.- Access mode: http://www.findpatent.ru/patent/219/2193186.html.
10. James L. Dwyer and Ming Zhou, Polymer Characterization by Combined Chromatography-Infrared Spectroscopy, International Journal of Spectroscopy Volume 2011, Article ID 694645, 13 pages doi:10.115
11. Umarov AV, Kurbanov M, Xusniddinov FSh, Abdullaeva BS, Mansurova MY. Study and analysis of the IR spectra of a composition based on polyamide filled with iron nanoparticless. E3S Web of Conferences 401, 05085 (2023). https://doi.org/10.1051/e3sconf/202340105085
12. Paul DR, Robeson LM. Polymer nanotechnology: Nanocomposites. Polymer. 2008;49(15):3187-3204.
13. Mittal V. Polyamide nanocomposites: synthesis, characterization and applications. Wiley; 2011.
14. Alexandre M, Dubois P. Polymer-layered silicate nanocomposites. Mater Sci Eng R Rep. 2000;28(1–2):1-63.
15. Seydibeyoğlu MÖ, Mohanty AK. Nanoclay reinforced polymer composites. Springer; 2014.
16. Liu T, Phang IY, Shen L, Chow SY, Zhang W-D. Morphology and properties of polyamide 6/layered-silicate nanocomposites. Polym Int. 2004;53(8):1164-1170.
17. Pérez E, Cerrada ML. Crystalline structure of polyamide 6. Macromolecules. 2003;36(4):1378-1385.
18. Pegoretti A, Kolarik J. Friction and wear behaviour of polyamide composites. Wear. 2000;237(1):110-117.
19. Jagtap RN, Thorat SD. IR spectral analysis of polyamide nanocomposites. J Appl Polym Sci. 2016;133(22):43461.
20. Kocsis JK, Thomann R, Schulte K. Thermoplastic nanocomposites for structural applications. Compos Sci Technol. 2002;62(10–11):151-160.
21. John MJ, Thomas S. Biofibres and biocomposites. Carbohydr Polym. 2008;71(3):343-364.
22. Mohd Ishak ZA, Senawi R. Nanoparticle-filled polyamides. J Thermoplast Compos Mater. 2000;13(4):345-359.
23. Pielichowski K, Njuguna J. Thermal properties of polymer nanocomposites. Springer; 2005.
24. Oliveira M, Torres F, Ferreira J. Processing of polymer nanocomposites. Polym Test. 2010;29(7):833-840.
25. Zhang Q, Yu Z-Z. Nanofiller effects on PA6 structure. J Mater Sci. 2005;40(16):4321-4328.
26. Sinha Ray S, Okamoto M. Polymer/layered silicate nanocomposites. Prog Polym Sci. 2003;28(11):1539-1641.
27. Prolongo SG, Masegosa RM. Metal–polymer nanocomposites. J Mater Sci. 2012;47(12):4501-4513.
28. Song Y, Zheng Q. Interaction in polymer/oxide nanocomposites. Polymer. 2009;50(19):4887-4895.
29. Wang Z, Pinnavaia TJ. Clay-reinforced polymer composites. Chem Mater. 1998;10(12):3769-3771.
30. Kim HS, Lee BH. Tribological PA6 nanocomposites. Wear. 2011;270(1–2):158-164.
31. Carotenuto G, Nicolais L. Metal–polymer nanostructures. Adv Mater. 2003;15(10):829-834.
32. Mittal G, Dhand V. Review of polymer nanocomposites. Macromol Mater Eng. 2016;301(1):9-38.
33. Wetzel B, Haupert F. Impact of nanoparticles on polymers. Compos Sci Technol. 2003;63(15):2055-2067.
34. Shen L, Chow SY. Polyamide crystallinity studies. Polym Int. 2000;49(9):937-944.
35. Sachse S, Döring M. Spectroscopic analysis of polyamide composites. Vib Spectrosc. 2013;65:88-95.
36. Hsieh AJ, Yang J-M. Structural polymer nanocomposites. Compos A Appl Sci Manuf. 2006;37(12):1901-1926.
This work is licensed under a