“JASORAT” FENOMENINING KOGNITIV-SEMANTIK VA LINGVOKULTUROLOGIK XUSUSIYATLARI

Mualliflar

  • Moxinabonu Jurayeva Author

DOI:

https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i19/n21

Kalit so‘zlar:

jasorat, fenomen, konsept, kognitiv semantika, lingvokulturologiya, konseptualizatsiya, mardlik, matonat, qahramonlik, aksiologik mazmun, konseptual metafora, milliy-madaniy qadriyat.

Annotasiya

Mazkur tezisda “jasorat” fenomenining kognitiv-semantik va lingvokulturologik xususiyatlari tadqiq etiladi. Jasorat insonning jismoniy qo‘rqmasligini anglatuvchi oddiy xususiyat sifatida emas, balki tafakkur, til va madaniyat kesishmasida shakllanuvchi murakkab konseptual-aksiologik hodisa sifatida talqin qilinadi. Tadqiqotda “jasorat” konseptining semantik tuzilishi, uning yadro va periferik belgilari, “mardlik”, “matonat”, “qat’iyat”, “fidoyilik”, “qahramonlik”, “or-nomus” va “vatanparvarlik” kabi tushunchalar bilan konseptual aloqalari yoritiladi. Shuningdek, jasoratning metaforik konseptuallashuvi, milliy-madaniy mazmuni hamda o‘zbek lingvomadaniyatida namoyon bo‘lish xususiyatlariga alohida e’tibor qaratiladi.

Manbalar

1. Болдырев Н. Н. Когнитивная семантика. – Тамбов: Изд-во ТГУ, 2001.

2. Карасик В. И. Языковой круг: личность, концепты, дискурс. – Волгоград: Перемена, 2002.

3. Кубрякова Е. С., Демьянков В. З., Панкрац Ю. Г., Лузина Л. Г. Краткий словарь когнитивных терминов. – Москва: Филологический факультет МГУ, 1996.

4. Маслова В. А. Лингвокультурология. – Москва: Академия, 2001.

5. Степанов Ю. С. Константы: Словарь русской культуры. – Москва: Академический проект, 2004.

6. Телия В. Н. Русская фразеология: семантический, прагматический и лингвокультурологический аспекты. – Москва: Языки русской культуры, 1996.

7. Lakoff G., Johnson M. Metaphors We Live By. – Chicago: University of Chicago Press, 1980.

8. Wierzbicka A. Understanding Cultures through Their Key Words: English, Russian, Polish, German, and Japanese. – New York: Oxford University Press, 1997.

9. Evans V., Green M. Cognitive Linguistics: An Introduction. – Edinburgh: Edinburgh University Press, 2006.

10. Kövecses Z. Metaphor: A Practical Introduction. – Oxford: Oxford University Press, 2010.

Nashr qilingan

2026-10-13

Qanday ko'rsatish

Jurayeva , M. (2026). “JASORAT” FENOMENINING KOGNITIV-SEMANTIK VA LINGVOKULTUROLOGIK XUSUSIYATLARI. YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2(19), 105-109. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i19/n21