MASHINA TARJIMASIDA ASOSIY YONDASHUVLAR

Mualliflar

  • Iroda Utayeva Author

DOI:

https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i19/n20

Kalit so‘zlar:

mashina tarjimasi, sun’iy intellekt, tabiiy til, avtomatik tarjima, lingvistik tahlil, semantik noaniqlik, kontekstual tahlil, tarjima ekvivalentligi, gibrid yondashuv, tarjima sifati.

Annotasiya

Mazkur maqolada sun’iy intellektning muhim ilmiy yo‘nalishlaridan biri bo‘lgan mashina tarjimasining nazariy, lingvistik va texnologik xususiyatlari tahlil qilinadi. Tabiiy tillarning murakkab strukturaviy-semantik tabiati, leksik birliklarning ko‘p ma’noliligi, sintaktik konstruksiyalarning turlicha talqin qilinishi hamda lingvistik va ekstralingvistik omillarning tarjima jarayoniga ta’siri mashina tarjimasi tizimlarining asosiy muammolari sifatida yoritiladi.

Manbalar

1. Brown P., Alli B. A Statistical Approach to Machine Translation // Computational Linguistics. 1990. Vol. 16, No. 2. P. 79–85.

2. Laximi V., Kaur H. A Survey of Machine Translation Approaches // International Journal of Science, Engineering and Technology Research. 2013. Vol. 2, No. 3. P. 716–719.

3. Dirix P., Schuurman I., Vandeghinste V. Metis II: Example-Based Machine Translation Using Monolingual Corpora: System Description // Proceedings of the 2nd Workshop on Example-Based Machine Translation. 2005. P. 43–50.

4. Costa-Jussà M. R., Farrús M., Mariño J. B., Fonollosa J. A. Study and Comparison of Rule-Based and Statistical Catalan-Spanish Machine Translation Systems // Computing and Informatics. 2011. Vol. 31. P. 245–270.

5. Dugast L., Senellart J., Koehn P. Statistical Post-Editing on SYSTRAN’s Rule-Based Translation System // Proceedings of the Second Workshop on Statistical Machine Translation. 2007. P. 220–223.

6. Groves D., Way A. Hybrid Example-Based SMT: The Best of Both Worlds // Proceedings of the ACL Workshop on Building and Using Parallel Texts. P. 183–190.

7. Koehn P., Hoang H. Factored Translation Models // Proceedings of the 2007 Joint Conference on Empirical Methods in Natural Language Processing and Computational Natural Language Learning. 2007. P. 868–876.

8. Tripathi S., Sarkhel J. K. Approaches to Machine Translation // Annals of Library and Information Studies. 2010. Vol. 57. P. 388–393.

9. Anthony P. J. Machine Translation Approaches and Survey for Indian Languages // Computational Linguistics and Chinese Language Processing. 2013. Vol. 18, No. 1. P. 47–78.

10. Henley M. S. The Use of Context-Free Grammar in Support of Slovak-English Rule-Based Machine Translation : M.Sc. thesis. Washington, DC : Faculty of the Graduate School of Arts and Sciences, Georgetown University, 2008.

11. Harshawardhan R. Rule-Based Machine Translation System for English to Malayalam Language : M.Sc. thesis. Coimbatore : Amrita School of Engineering, Amrita Vishwa Vidyapeetham, 2011.

12. Mohammed A. A. Machine Translation of Noun Phrases: From English to Arabic : M.Sc. thesis. Cairo : Faculty of Engineering, Cairo University, 2000.

13. Сарсенбаева З. Analysis of images and symbols in english non-realistic works //Ренессанс в парадигме новаций образования и технологий в XXI веке. – 2023. – Т. 1. – №. 1. – С. 229-232.

14. Сарсенбаева З. Модернизм в узбекской литературе и интерпретация образов //Зарубежная лингвистика и лингводидактика. – 2024. – Т. 2. – №. 1. – С. 193-199.

15. Zoya S. LITERARY ANALYSIS OF DAVID MITCHELL’S WORKS IN ENGLISH LITERATURE //Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali. – 2024. – Т. 2. – №. 41. – С. 11-19.

16. Zoya S. LITERARY ANALYSIS OF ULUGBEK HAMDAMOV’S WORKS IN UZBEK LITERATURE //Talqin va tadqiqotlar ilmiy-uslubiy jurnali. – 2024. – Т. 2. – №. 41. – С. 20-25.

17. Sаrsеnbаеvа Z. MODERN APPROACHES TO TEACHING LITERARY TERMS IN COMPARATIVE LITERATURE //Mental Enlightenment Scientific-Methodological Journal. – 2026. – Т. 7. – №. 02. – С. 198-209.

18. Belgibayeva G., Sarsenbaeva Z., Zhumagulova K. MAG ‘JAN JUMABAYEV IJODIDA OZODLIK G ‘OYASI //Ijtimoiy-gumanitar sohada ilmiy-innovatsion tadqiqotlar. – 2026. – Т. 3. – №. 1. – С. 159-165.

19. Sarsenbayeva Z., Zillolova G. COMPARATIVE ANALYSIS OF TWO TRANSLATED VERSIONS OF A LITERARY TEXT //Ijtimoiy-gumanitar sohada ilmiy-innovatsion tadqiqotlar. – 2025. – Т. 2. – №. 4. – С. 183-188.

20. Sarsenbayeva Z., Zillolova G. СРАВНИТЕЛЬНЫЙ АНАЛИЗ ДВУХ ПЕРЕВОДНЫХ ВЕРСИЙ ХУДОЖЕСТВЕННОГО ТЕКСТА //Scientific and innovative research in the social and humanitarian sphere. – 2025. – Т. 2. – №. 4. – С. 183-188.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-10-13

Qanday ko'rsatish

Utayeva , I. (2026). MASHINA TARJIMASIDA ASOSIY YONDASHUVLAR. YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2(19), 97-104. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i19/n20