SUN'IY INTELLEKT YORDAMIDA YARATILGAN INTERNET-MEMLARNING LINGVOPRAGMATIK XUSUSIYATLARI (O'ZBEK VA INGLIZ TILLARI MATERIALI ASOSIDA)

Mualliflar

  • Raximaxon Muxtorova Author

DOI:

https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i13/n17

Kalit so‘zlar:

internet-mem, lingvopragmatika, generativ sun'iy intellekt, implikatura, polikodli matn, kod almashinuvi, pretsedent hodisa, kommunikativ niyat.

Annotasiya

Ushbu maqolada generativ sun'iy intellekt vositalari yordamida yaratilgan internet-memlarning lingvopragmatik tabiati o'zbek va ingliz tillari materiali asosida qiyosiy tahlil qilinadi. Tadqiqotning asosiy e'tibori memning polikodli matn sifatidagi kommunikativ niyat va implikatura mexanizmlariga qaratilgan. Muallif sun'iy intellekt matn muallifligini insonga hamda modelga taqsimlashi natijasida yuzaga keladigan «niyat bo'shlig'i»ni ajratib ko'rsatadi va ushbu bo'shliq ingliz hamda o'zbek tillarida turlicha to'ldirilishini isbotlaydi. Ingliz tilida modellar tayyor mem qoliplarini konvensional tarzda takrorlasa, o'zbek tilida hazil ko'pincha modelning tarjima va uslub xatolaridan «tasodifan» yuzaga keladi. Shuningdek, kod almashinuvi, pretsedent hodisalar, presuppozitsiya va milliy hazil an'anasi (askiya) memning pragmatik talqiniga qanday ta'sir etishi ochib beriladi. Xulosalar qiyosiy pragmatika hamda kompyuter tilshunosligi kesishmasidagi yangi yo'nalish uchun nazariy asos yaratadi.

Manbalar

1. Barthes R. Image, Music, Text. — New York: Hill and Wang, 1977. — 220 p.

2. Dawkins R. The Selfish Gene. — Oxford: Oxford University Press, 1976. — 224 p.

3. Dynel M. “I has seen Image Macros!”: Advice Animal Memes as Visual-Verbal Jokes // International Journal of Communication. — 2016. — Vol. 10. — P. 660–688.

4. Grice H. P. Logic and Conversation // Syntax and Semantics. Vol. 3: Speech Acts. — New York: Academic Press, 1975. — P. 41–58.

5. Jakobson R. Linguistics and Poetics // Style in Language / Ed. by T. A. Sebeok. — Cambridge, MA: MIT Press, 1960. — P. 350–377.

6. Kress G., van Leeuwen T. Reading Images: The Grammar of Visual Design. — 2nd ed. — London; New York: Routledge, 2006. — 291 p.

7. Safarov Sh. Pragmalingvistika. — Toshkent: O'zbekiston Milliy ensiklopediyasi, 2008. — 300 b.

8. Searle J. R. Speech Acts: An Essay in the Philosophy of Language. — Cambridge: Cambridge University Press, 1969. — 203 p.

9. Shifman L. Memes in Digital Culture. — Cambridge, MA: MIT Press, 2014. — 200 p.

10. Sperber D., Wilson D. Relevance: Communication and Cognition. — 2nd ed. — Oxford: Blackwell, 1995. — 326 p.

11. Yus F. Cyberpragmatics: Internet-Mediated Communication in Context. — Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins, 2011. — 353 p.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-07-13

Qanday ko'rsatish

Muxtorova , R. (2026). SUN’IY INTELLEKT YORDAMIDA YARATILGAN INTERNET-MEMLARNING LINGVOPRAGMATIK XUSUSIYATLARI (O’ZBEK VA INGLIZ TILLARI MATERIALI ASOSIDA). YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2(13), 71-75. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i13/n17