O‘ZBEK VA INGLIZ HUQUQIY MATNLARIDA SEMANTIK MUVOFIQLIK: QIYOSIY TAHLIL
DOI:
https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i11/n04Kalit so‘zlar:
huquqiy matn, semantik muvofiqlik, huquqiy tarjima, ekvivalentlik, huquqiy terminologiya, qiyosiy tilshunoslik, normativ-huquqiy hujjatlar, funksional ekvivalentlik, konseptual moslik, yuridik diskurs, tarjimashunoslik, huquqiy tilAnnotasiya
Mazkur tezisda o‘zbek va ingliz huquqiy matnlarida semantik muvofiqlik masalalari qiyosiy tahlil asosida o‘rganilgan. Tadqiqotda huquqiy terminlar, normativ iboralar hamda huquqiy konseptlarning ikki til tizimidagi ifodalanish xususiyatlari tahlil qilinib, ularning ekvivalentlik darajalari aniqlangan. Huquqiy tarjimada yuzaga keladigan semantik nomutanosibliklarning asosiy sabablari ochib berilgan hamda funksional-semantik yondashuvning afzalliklari asoslangan. Tadqiqot natijasida semantik muvofiqlikning to‘liq, qisman va nomuvofiq darajalari tasniflangan, huquqiy matnlarni tarjima qilishda konseptual va funksional ekvivalentlikni uyg‘unlashtirish zarurligi isbotlangan. Olingan natijalar huquqiy tarjima amaliyotini takomillashtirish, tarjimonlar tayyorlash hamda qiyosiy huquqiy tilshunoslik tadqiqotlarini rivojlantirishda muhim ahamiyat kasb etadi.
Manbalar
1. Newmark, P. A Textbook of Translation. — New York: Prentice-Hall International, 1988.
2. Šarčević, S. New Approach to Legal Translation. — The Hague: Kluwer Law International, 1997.
3. Alcaraz Varo, E., Hughes, B. Legal Translation Explained. — Manchester: St. Jerome Publishing, 2002.
4. Cao, D. Translating Law. — Clevedon: Multilingual Matters, 2007.
5. Tiersma, P. M. Legal Language. — Chicago: University of Chicago Press, 1999.
6. Isanova , F. (2026). XALQARO HUQUQ TERMINLARINI INGLIZ TILIDAN O‘ZBEK TILIGA TARJIMA QILISH MUAMMOLARI. Humansciences: Journal of Humanities, 2(5), 11-14. https://doi.org/10.47390/hum-i5v2y2026/n02
7. Isanova, F. (2026). O‘ZBEK VA INGLIZ HUQUQIY TERMINLARINING LINGVOMADANIY XUSUSIYATLARI. YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2(9), 26-29. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i9/n05
8. Isanova, F. (2026). OʻZBEK TILIDA XALQARO HUQUQ SOHASIGA OID LEKSIK BIRLIKLARNING TARIXIY KELIB CHIQISHI VA SHAKLLANISHI. Lingvoscience.Uz: Lingvistika Va Madaniyatshunoslik Fanlarining Dolzarb Masalalari, 2(3), 13-18. https://doi.org/10.47390/LS2025V2I3Y2026N02
9. Mahmudov, N., Nurmonov, A. O‘zbek tilining nazariy grammatikasi (sintaksis). — Toshkent: O‘qituvchi, 1995.
10. Sayfullayeva, R. R., Mengliyev, B. R., Boqiyeva, G. H., Qurbonova, M. M., Yunusova, Z. Q., Abuzalova, M. Q. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2010.
11. Xudoyberganova, D. Matnning antroposentrik tadqiqi. — Toshkent: Fan, 2013.
12. Safarov, Sh. Pragmalingvistika. — Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti nashriyoti, 2008.
13. Isanova, F. (2026). O‘ZBEK VA INGLIZ HUQUQIY DISKURSIDA MODALLIK IFODASI: QIYOSIY-LINGVISTIK TAHLIL. YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2(10), 62-67. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i10/n12
14. Isanova, F. (2026). O‘ZBEK VA INGLIZ TILLARIDAGI XALQARO HUQUQ SOHASIGA OID LEKSIK BIRLIKLARNING MORFOLOGIK TUZILISHI: QIYOSIY TAHLIL. Humansciences: Journal of Humanities, 2(4), 32-41. https://doi.org/10.47390/hum-i4v2y2026/n06
This work is licensed under a 