BADIIY DISKURSDA TARIXIY SHAXS NOMLARINING PRAGMATIK XUSUSIYATLARI
Kalit so‘zlar:
tarixiy shaxs nomlari, antroponim, badiiy matn, pragmatika, presuppozitsiya, implikatura, kontekst, ramziy ma’no, baholovchi ma’no, intertekstuallik, lingvokulturologiya, pragmatik vazifa.Annotasiya
Maqolada badiiy matnda tarixiy shaxs nomlarining pragmatik xususiyatlari va ularning muallif fikrini ifodalashdagi oʻrni tadqiq etilgan. Oʻzbek sheʼriyati va nasridan olingan misollar asosida tarixiy nomlarning kontekstda yuzaga chiqadigan maʼno va vazifalari tahlil qilingan. Tadqiqotda kontekstual, pragmatik, semantik-stilistik, intertekstual va lingvokulturologik tahlil usullaridan foydalanilgan. Tahlil natijasida tarixiy shaxs nomlarining ramziy-baholovchi, mezon, kinoyaviy, dalil va daʼvat hamda manbaga tayanish kabi pragmatik vazifalari aniqlangan. Shuningdek, bunday nomlarning matnda qoʻshimcha maʼno hosil qilishi, muallif munosabatini ifodalashi, badiiy taʼsirchanlikni kuchaytirishi va oʻquvchining tarixiy-madaniy bilimlarini faollashtirishi asoslab berilgan.
Manbalar
1. Ҳакимов М. Ўзбек прагмалингвистикаси асослари. – Тошкент: Akademnashr, 2007.
2. Моррис Ч.У. Основания теории знаков // Семиотика: Антология. – М.: Радуга, 1983.
3. Кўчибоев А. Матн прагматикаси: ўқув-услубий қўлланма. – Самарқанд, 2016.
4. Asadov T.H. Matn tilshunosligi: oʻquv qoʻllanma. – Buxoro: Durdona, 2023.
5. Дейк Т.А. ван. Вопросы прагматики текста // Новое в зарубежной лингвистике. – М.: Прогресс, 1978. – Вып. 8: Лингвистика текста. – С. 290–334.
6. Дейк Т.А. ван. Язык. Познание. Коммуникация. – Благовещенск: БГК им. И.А. Бодуэна де Куртенэ, 2000.
7. Грайс Г.П. Логика и речевое общение // Новое в зарубежной лингвистике. – М.: Прогресс, 1985. – Вып. 16: Лингвистическая прагматика.
8. Safarov Sh. Pragmalingvistika. – Toshkent: Oʻzbekiston milliy ensiklopediyasi, 2008.
9. Xudoyberdiyev E. Adabiyotshunoslikka kirish. – Toshkent: Iqtisod-moliya, 2007.
10. Vohidov E. Saylanma: she’rlar, dostonlar. – Toshkent: Sharq, 2001.
11. Yusuf M. Saylanma: she’rlar, dostonlar. – Toshkent: Sharq, 2007.
12. Oybek. Navoiy: roman. – Toshkent: Yangi asr avlodi, 2019.
