BUXORO SHAHRINING TURAR-JOY MAHALLALARI, AHOLISI SONI VA ETNIK TARKIBI (XIX ASR OXIRI – XX ASR BOSHLARI) - Erkinov, Alisher (YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2026)
Ushbu tezis XIX–XX asrlar boshlarida Buxoroda yashagan o‘zbek urug‘larining tarixiy-etnografik tavsifiga va ularning shahar hayotidagi ijtimoiy, siyosiy hamda madaniy o‘rniga bag‘ishlangan. Tadqiqotning asosiy maqsadi — inqilobdan oldingi davrda Buxoro turar-joy mahallalari (guzarlar) tizimi orqali o‘zbek urug‘larining shakllanishi, ijtimoiy tuzilishi va etnik jarayonlarini o‘rganishdan iboratdir. Tahlilning ilmiy asosini O.A. Suxarevaning fundamental etnografik tadqiqotlari tashkil etadi. Olimaning ishlarida arxiv hujjatlari, dala kuzatuvlari, statistik materiallar va rus hamda yevropalik sayyohlarning yozma manbalari birgalikda ishlatilgan. Bu manbalar orqali Buxoro o‘zbeklarining etnik tarixi, mahallaviy hayoti va ko‘p millatli shahar muhitidagi o‘rni ilmiy jihatdan yoritilgan. Natijada Buxoro shahrining mahallaviy tuzilishi va aholisining etnik tarkibi o‘sha davrning ijtimoiy-madaniy xususiyatlarini aks ettiruvchi muhim omil ekanligi ko‘rsatildi. Olingan xulosalar Markaziy Osiyo shaharlarining ichki ijtimoiy tuzilishi va etnogenetik jarayonlarini chuqurroq tushunishga yordam beradi.