ESP (ENGLISH FOR SPECIFIC PURPOSES) ASOSIDA MULOQOT KOMPETENSIYALARINI SHAKLLANTIRISHNING NAZARIY ASOSLARI - Rajapov, Sulaymon (YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2026)
Mazkur tezis oliy ta’limda ESP (English for Specific Purposes) yondashuvi asosida talabalarda muloqot kompetensiyalarini shakllantirishning nazariy asoslarini yoritadi. Tadqiqotda kommunikativ kompetensiya haqidagi klassik lingvodidaktik qarashlar hamda kasbga yo‘naltirilgan til ta’limi konsepsiyalari uyg‘unlashtirildi. ESP doirasida “til” faqat leksik-grammatik birliklar majmui emas, balki muayyan kasbiy hamjamiyatda vazifani bajarish, qaror asoslash, hamkorlikni muvofiqlashtirish va professional identifikatsiyani namoyon etish vositasi sifatida talqin qilinishi asoslandi. Natijada ESP kurslari uchun muloqot kompetensiyalarini operatsionallash mumkin bo‘lgan nazariy model taklif etildi: ehtiyojlar tahlili, janr va diskursga yo‘naltirilgan mazmun, vazifaga asoslangan interaktiv o‘qitish hamda faoliyatga tayangan baholashning uzviy bog‘liqligi kompetensiya rivojining zarur sharti ekanligi ko‘rsatildi. Tezis xulosalari ESP kurslarini loyihalashda kasbiy kommunikativ vaziyatlar, diskurs me’yorlari va baholash mezonlari o‘rtasidagi moslikni kuchaytirish zarurligini ta’kidlaydi.