SEMANIK PROSODIYA TUSHUNCHASI: TARIXI, TA’RIFI VA ILOVA SOHALARI

Mualliflar

  • Niso Pulatova Author

DOI:

https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i19/n25

Kalit so‘zlar:

semantik prosodiya, semantika, kollokatsiya, korpus lingvistikasi, kontekst, leksik birlik, diskurs, pragmatika, tarjimashunoslik, leksikografiya

Annotasiya

Mazkur maqolada semantik prosodiya tushunchasining shakllanish tarixi, nazariy mazmuni va zamonaviy tilshunoslikdagi qo‘llanish sohalari yoritiladi. Semantik prosodiya leksema yoki grammatik birlikning ma’nosi uning muntazam ravishda qo‘llanadigan kontekstlari orqali ijobiy, salbiy yoki neytral semantik bo‘yoqqa ega bo‘lishini ifodalovchi hodisa sifatida tahlil qilinadi. Tadqiqotda semantik prosodiya tushunchasining rivojlanish bosqichlari, korpus lingvistikasi bilan aloqasi hamda uning kollokatsion birliklarni o‘rganishdagi ahamiyati ko‘rib chiqiladi. Shuningdek, mazkur hodisaning tarjimashunoslik, leksikografiya, diskurs tahlili va til o‘qitish amaliyotidagi imkoniyatlari ochib beriladi. Semantik prosodiyani o‘rganish so‘z ma’nosining faqat lug‘aviy izoh bilan cheklanmasdan, uning real nutqdagi qo‘llanish xususiyatlarini chuqurroq anglash imkonini beradi.

Manbalar

1. Elov B., Amirqulov M. O‘zbek-ingliz tillarining teglangan parallel korpusini yaratish bosqichlari // O‘zbekiston tili va madaniyati. – 2023. – № 5(2).

2. Eshmuminov A. A. O‘zbek tilining milliy korpusida sinonimik asos yaratish prinsiplari. – 2019.

3. Shamiyeva N. Ingliz va o‘zbek tillari uchun ikki tilli tesaurusni yaratish rivojlanishini tahlil qilish. – 2025.

4. Irony in the Text or Insincerity in the Writer? The Diagnostic Potential of Semantic Prosodies // Text and Technology: In Honour of John Sinclair / ed. by M. Baker, G. Francis, E. Tognini-Bonelli. – Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins, 1993. – P. 157–176.

5. McEnery T., Hardie A. Corpus Linguistics: Method, Theory and Practice. – Cambridge: Cambridge University Press, 2012.

6. Partington A. Patterns and Meanings: Using Corpora for English Language Research and Teaching. – Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins, 1998.

7. Sinclair J. Looking Up: An Account of the COBUILD Project in Lexical Computing. – London: Collins, 1987.

8. Sinclair J. Corpus, Concordance, Collocation. – Oxford: Oxford University Press, 1991.

9. Starcke B. Corpus Linguistics and the Description of English. – Amsterdam; Philadelphia: John Benjamins, 2008.

10. Stubbs M. Words and Phrases: Corpus Studies of Lexical Semantics. – Oxford: Blackwell, 2001.

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-10-13

Qanday ko'rsatish

Pulatova , N. (2026). SEMANIK PROSODIYA TUSHUNCHASI: TARIXI, TA’RIFI VA ILOVA SOHALARI. YANGI DAVR ILM-FANI: INSON UCHUN INNOVATSION G‘OYA VA YECHIMLAR, 2(19), 124-128. https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i19/n25