ONANING HOMILADORLIK DAVRIDAGI RUHIY HOLATI (DEPRESSIYA, STRESS) VA NEONATAL ASORATLAR O'RTASIDAGI BOG'LIQLIK
DOI:
https://doi.org/10.47390/ydif-y2026v2i17/n26Kalit so‘zlar:
antenatal depressiya, homiladorlik davridagi stress, neonatal asoratlar, erta tug'ilish, past tug'ilish vazni, HPA o'qi, kortizol.Annotasiya
Homiladorlik davrida onaning ruhiy holati - xususan, depressiya va surunkali stress - nafaqat ayolning o'zi, balki rivojlanayotgan homila va yangi tug'ilgan chaqaloq salomatligiga ham sezilarli ta'sir ko'rsatadi. Ushbu maqolada zamonaviy ilmiy adabiyotlar tahlili asosida antenatal depressiya va stressning erta tug'ilish, tug'ilish vaznining pastligi, homila rivojlanishining orqada qolishi va boshqa neonatal asoratlar bilan bog'liqligi ko'rib chiqiladi, shuningdek, ushbu bog'liqlikning mumkin bo'lgan biologik mexanizmlari (gipotalamus-gipofiz-buyrak usti bezi o'qi faolligining o'zgarishi, kortizolning platsentadan o'tishi va boshqalar) tahlil qilinadi. Adabiyotlar sharhi shuni ko'rsatadiki, davolanmagan antenatal depressiya va yuqori darajadagi psixologik stress erta tug'ilish va past tug'ilish vazni xavfini sezilarli darajada oshiradi, shu sababli homiladorlik davrida ruhiy salomatlikni skrining qilish va o'z vaqtida yordam ko'rsatish katta amaliy ahamiyatga ega.
Manbalar
1. Effect of relaxation interventions in pregnant women on maternal and neonatal outcomes: A systematic review and meta-analysis. medRxiv preprint. URL: https://www.medrxiv.org/content/10.1101/2022.11.17.22282468.full.pdf
2. Untreated Depression During Pregnancy and Its Effect on Pregnancy Outcomes: A Systematic Review. PMC, 2021. URL: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC8448270/ (shuningdek: PubMed 34540477, https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/34540477/)
3. Association between depression during pregnancy and low birth weight in neonates: a Meta-analysis. Chinese Journal of Contemporary Pediatrics, 2017. URL: https://www.zgddek.com/EN/Y2017/V19/I9/994 ↩
4. Mechanisms of Disease: glucocorticoids, their placental metabolism and fetal "programming" of adult pathophysiology. University of Edinburgh Research Explorer. URL: https://www.research.ed.ac.uk/en/publications/mechanisms-of-disease-glucocorticoids-their-placental-metabolism-/
5. Sandman va boshqalar. Prenatal maternal stress signals va bola HPA o'qi rivojlanishi bo'yicha tadqiqot. PMC. URL: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC3010449 ↩
6. Effects of relaxation interventions during pregnancy on maternal mental health, and pregnancy and newborn outcomes: A systematic review and meta-analysis. PMC. URL: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC10810490/
This work is licensed under a